Publicatie over de organisatie van de Vlaamse watervoorziening

 Momenteel worden lokale overheden in het Zuiden geconfronteerd met de noodzaak om zelf de drinkwatervoorziening te organiseren omwille van het meestal recent doorgevoerde of geplande decentralisatieproces. Door de decentralisatie wordt deze bevoegdheid van de centrale overheid naar het lokale niveau doorgeschoven. Zowel bij de gemeenten als bij de civiele maatschappij leeft de vraag welke modellen er bestaan om de drinkwatervoorziening op een gedecentraliseerde manier te organiseren. Veelal worden de gemeenten of steden in het Zuiden onder druk van internationale kredietverleners beïnvloed om te opteren voor het uitbesteden van deze dienstverlening, of grote delen ervan, aan de privé-sector.

In Vlaanderen en in België is daarentegen steeds vooropgesteld dat water een publiek goed is (ook al waren aanvankelijk ook wel privé-maatschappijen actief). De publieke drinkwatervoorziening, zoals ze georganiseerd is in Vlaanderen en België kan een inspiratiebron zijn voor het Zuiden.

België kan immers met recht en reden de organisatie van de drinkwatervoorziening een succes noemen. Op dit ogenblik is de uitbouw van de distributie-infrastructuur zover gevorderd dat de overgrote meerderheid van de Belgen 24 op 24 uur en 365 dagen per jaar toegang tot drinkwater heeft. Onderbrekingen zijn zeldzaam.

Het heeft ongeveer 200 jaar geduurd om dit te bereiken. De organisatie van de drinkwaterdistributie via distributienetwerken komt in Vlaanderen stilaan op dreef vanaf 1850. Na een vrij snelle groei in stedelijk milieu, tot aan de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), duurt het echter nog tot midden de 20^ste eeuw vooraleer meer dan de helft van de huishoudens in Vlaanderen stromend water heeft. De gemeenten hebben in dat proces al die tijd een centrale rol gespeeld. Sinds de Franse bezetting (1794) hebben de gemeenten immers de taak om hun inwoners drinkwater aan te bieden. Vergelijkbaar met het Zuiden slagen enkel grotere steden en enkele gemeenten er in om de nodige drinkwaterinfrastructuur aan te leggen. De landelijke gemeenten slagen er niet in de nodige middelen te mobiliseren om in de drinkwaterinfrastructuur te voorzien. Veel Belgische gemeenten zouden nooit in staat geweest zijn hun taak te volbrengen zonder de technische en financiële steun en de wetgevende initiatieven van de Belgische overheid. Een belangrijke impuls was het initiatief van de nationale wetgever om de samenwerking tussen de gemeenten te bevorderen, met de vorming van intercommunales of intergemeentelijke drinkwatermaatschappijen tot gevolg. Andere belangrijke katalysatoren zijn de economische en technologische ontwikkeling.

Het langdurige proces van de staatshervorming in België (vanaf 1970) deelt het land op in gemeenschappen en gewesten, waarbij bevoegdheden en financiële middelen werden afgestaan aan de gewesten. Na de overheveling van de bevoegdheid over de drinkwatervoorziening van de Belgische overheid aan de gewesten rest het Vlaamse Gewest de belangrijke taak om deze dienstverlening in Vlaanderen in stand te houden, voor iedereen en tegen een aanvaardbare prijs.


Hoe bestellen?

Deze brochure kwam tot stand door samenwerking tussen PROTOS en het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse Overheid (voormalig AMINAL), met hulp van een deskundige redactiegroep. Ze past volledig in het opzet van het Vlaams Partnerschap Water voor Ontwikkeling om een bijdrage te leveren aan de Millenniumdoelstellingen inzake water en sanitatie.

Voor het ontvangen van een of meer exemplaren in het Nederlands, Frans, Engels of Spaans kan u contact opnemen met kristien.vanderjeught@lne.vlaanderen.be, tel. (02)553.81.80 of regina.vanloo@protosh2o.org, tel. (09)235.25.10.


Downloads:

- Voorblad van de brochure
- Inhoudstafel van de brochure
- Volledige brochure (Nederlands - Frans - Engels - Spaans)